Tobet zoti standarti

1. Umumiy gavda tuzilishi va jinsiy tipi

Kamchiliklar: quruq, haddan tashqari massiv yoki bo‘sh gavda tuzilishi; past bo‘ylilik yoki korenastlik; proporsiyalarning qisqaligi; mushaklarning yetarli rivojlanmaganligi; erkak itlarda jinsiy tipga mos kelmaslik, urg‘ochi tipida bo‘lish; urug‘donlarning rivojlanmaganligi.

2. Xulq-atvor / temperament

Me’yor: kuchli va chidamli.

Kamchiliklar: tortinchoqlik; sustlik; ortiqcha qo‘zg‘aluvchanlik.

Diskvalifikatsiya qiluvchi kamchiliklar: qo‘rqoqlik; boshqarib bo‘lmaydigan tajovuzkorlik.

3. Bosh

Me’yor: boshi og‘ir, massiv, qosh usti va yonoq suyaklari yoylari, tepa qirrasi hamda ensa bo‘rtig‘i yetarli rivojlangan.

Bosh suyagi: o‘rtacha keng, oval, uzun. Peshonasi tekis, o‘rtasida kichik egatchasi bor.

Peshonadan tumshuqqa o‘tish: silliq.

Burun uchi: katta, qora, bir xil pigmentlangan, burun teshiklari keng. Och rangli itlarda to‘q jigarrang bo‘lishiga ruxsat etiladi. Pastki jag‘dan biroz oldinga chiqib turadi.

Tumshug‘i: bosh suyagi uzunligidan bir oz qisqaroq; ko‘z osti qismi to‘liq emas; burun uchiga tomon deyarli toraymaydi; burun uchiga yaqin joyda yengil do‘ngligi bor. Tumshuq chizig‘i peshona chizig‘iga nisbatan biroz pastroq joylashgan.

Lablar: qalin. Yuqori labning cheti to‘mtoq bo‘lib, pastki labni yopib turadi. Lablar chetining to‘q pigmentatsiyasi ma’qul.

Kamchiliklar: tumshuqning qisqaligi — bosh uzunligining 1/3 qismidan kam — yoki uzunligi — bosh uzunligining 1/2 qismidan ko‘p; haddan tashqari ifodalangan yonoq suyaklari; bo‘rtib turgan qosh usti yoylari; tumshuq va peshona chiziqlarining parallel bo‘lishi; och ranglarda jigarrang burun uchi.

Jiddiy kamchiliklar: umumiy gavda tuzilishiga mos kelmaydigan — haddan tashqari massiv, tor, kalta yoki yengil — bosh; juda bo‘rtib chiqqan peshona; gumbazsimon bosh suyagi; peshonadan tumshuqqa keskin o‘tish; juda ifodalangan ensa bo‘rtig‘i; haddan tashqari bo‘rtib chiqqan yonoq suyaklari; qosh usti yoylarining ifodalanmaganligi; tumshuqning peshonadan uzun bo‘lishi; qayrilgan yoki uchli tumshuq; yupqa, zich yopishib turuvchi lablar.

4. Jag‘lari / tishlari

Me’yor: jag‘lari keng, mustahkam, kuchli, yaxshi rivojlangan, iyagi aniq ko‘rinadi. Qaychisimon tishlash. Uch yoshdan katta itlarda to‘g‘ri tishlashga ruxsat etiladi. Tishlari to‘liq, juda katta, oq, bir-biriga zich joylashgan. Kesuvchi tishlarning asoslari bir chiziqda joylashgan.

Kamchiliklar: yoshiga mos bo‘lmagan yeyilgan tishlar; oz miqdordagi sariq qoplama yoki emalning buzilishi — tish yuzasining 1/3 qismigacha; pastki jag‘dagi kesuvchi tishlar asosining bir chiziqda joylashmasligi; o‘rtacha kattalikdagi tishlar; uch yoshgacha to‘g‘ri tishlash; pastki jag‘da birinchi premolyarlarning yo‘qligi; ortiqcha premolyarlar.

Jiddiy kamchiliklar: mayda, siyrak, sariq, emali kuchli buzilgan — tish yuzasining 1/3 qismidan ortiq — tishlar; yuqori jag‘dagi kesuvchi tishlar asosining bir chiziqda joylashmasligi; uch yoshgacha to‘g‘ri tishlash; birinchi premolyarlardan tashqari bitta premolyar yoki molyarning yetishmasligi; ortiqcha tishlar.

5. Ko‘zlari

Me’yor: kichik, qiya qo‘yilgan, keng va chuqur joylashgan, to‘q jigarrang. Och ranglarda jun rangiga mos ko‘z rangiga ruxsat etiladi. Ko‘z kesimi bodomsimon. Qovoqlari qalin, uchinchi qovoq aniq ifodalangan. Qovoq chetlarining to‘q pigmentatsiyasi ma’qul. Nigohi kam ifodali, tund va og‘ir.

Kamchiliklar: xira; och jigarrang ko‘zlar.

Jiddiy kamchiliklar: to‘g‘ri qo‘yilgan; oval yoki yumaloq kesimli; bo‘rtib chiqqan; jun rangidan och; har xil rangli; sariq, yashil, ko‘k yoki kulrang ko‘zlar; chaqchaygan, och, rangsiz, sariq, yashil yoki kulrang ko‘zlar; bezovta, harakatlanuvchi nigoh; pigmentsiz, juda bo‘sh, qalin, osilib turuvchi qovoqlar.

6. Quloqlari

Me’yor: kichik, osilib turuvchi, uchburchak shaklda, ko‘zlar sathidan biroz yuqoriroq qo‘yilgan. Quloq asosining poydevori kichik. Kuchuklik yoshida kalta qilib kesiladi.

Kamchiliklar: ko‘zlar sathida qo‘yilgan quloqlar.

Jiddiy kamchiliklar: past qo‘yilgan; yarim tik; yumaloq quloqlar.

7. Bo‘yni

Me’yor: bosh uzunligiga teng, asosida keng, kuchli, orqa chizig‘iga nisbatan 35–45 daraja burchak ostida qo‘yilgan, o‘ziga xos, biroq haddan tashqari bo‘lmagan bo‘yin osig‘i bor.

Kamchiliklar: bo‘ynining baland qo‘yilishi; mushaklarining yetarli rivojlanmaganligi.

Jiddiy kamchiliklar: bo‘ynining juda baland yoki past qo‘yilishi; bo‘yin osig‘ining yo‘qligi yoki haddan tashqari rivojlanishi.

8. Tanasi

Yuqori chizig‘i: erkin turishda it bo‘sh tutiladi. Bunda yuqori chiziqda xos bo‘lgan kichik, silliq egilish kuzatiladi; uning eng past nuqtasi — qayta botiq, eng yuqori nuqtalari esa — yelka va tos bo‘rtig‘idir. Harakatda yoki tarang turishda yelkadan boshlab yuqori chiziq to‘g‘ri, elastik va mustahkam bo‘ladi. Mushaklari kuchli, umurtqalarning tikanli o‘simtalari uchlari bilinmaydi.

Yelkasi: yaxshi ifodalangan, keng, uzun — qayta botiqqacha yetadigan — kuchli, ayniqsa erkak itlarda.

Orqasi: mustahkam, keng, mushaklari yaxshi rivojlangan, qayta botiq faqat biroz seziladi.

Beli: keng, mustahkam, elastik, kuchli mushaklar bilan yaxshi to‘lgan. Tabiiy turishda biroz bo‘rtib turadi, tarang turishda va yo‘rtishda to‘g‘ri.

Sog‘risi: uzun, keng, tekis, qiya, mushakdor.

Ko‘kragi: ko‘ndalang kesimi oval, hajmli, o‘rtacha keng, uzun, chuqur, kuraklar ortida kengaygan, tirsaklar sathigacha yoki biroz pastroqqa tushgan; soxta qovurg‘alari uzun. Ko‘krak osti zaif ifodalangan.

Qorni: o‘rtacha tortilgan.

Kamchiliklar: mushaklarning yetarli rivojlanmaganligi; yelkaning zaif ifodalanishi; orqaning torligi; qayta botiqning juda kuchli ifodalanishi; belning biroz tor yoki yengil bo‘rtib turishi; sog‘rining yumaloq, kalta yoki kuchli qiya bo‘lishi; ko‘krakning yetarli chuqur emasligi — tirsaklarga 2–3 santimetrdan ortiq yetmasligi; hajmining yetarli emasligi; qovurg‘alarning haddan tashqari bo‘rtishi; qorinining ortiqcha tortilishi yoki osilib turishi.

Jiddiy kamchiliklar: yuqori chiziqning bo‘rtib qolgan, qotgan yoki osilgan, yumshoq bo‘lishi — erkin ham, tarang turishda ham va harakatda ham; mushaklarning rivojlanmaganligi; yelkaning ifodalanmagan, past, tor yoki kalta bo‘lishi; orqaning tor, kalta, osilgan yoki bukri bo‘lishi; qayta botiqning yo‘qligi; belning tor, juda bo‘rtib turishi; sog‘rining tor, kalta, kuchli qiya yoki gorizontal bo‘lishi; ko‘krakning yassi, tor, sayoz, rivojlanmagan yoki bochkasimon bo‘lishi; soxta qovurg‘alarning juda qisqaligi; ko‘krak ostining juda kuchli ifodalanishi; belning uzun, ichga botgan yoki haddan tashqari bo‘rtib turishi; qorinining keskin tortilib ketishi.

9. Dumi

Me’yor: baland qo‘yilgan, yo‘g‘on. Kuchuklik yoshida kesiladi, ko‘pincha uzunligining taxminan 1/3 qismi qoldiriladi. Kesilmagan holatda o‘roqsimon pastga tushib, sakrash bo‘g‘imlarigacha yetadi.

Kamchiliklar: ingichka dum.

Jiddiy kamchiliklar: past qo‘yilgan dum.

10. Oldingi oyoqlari

Me’yor: yetarlicha uzun, mustahkam, mushakdor; old tomondan qaralganda to‘g‘ri va bir-biriga parallel. Tirsakkacha bo‘lgan balandligi yelkadagi balandlikning yarmiga teng yoki undan biroz katta.

Yelkalari: mushakdor, mustahkam. Yelka-kurak bo‘g‘imi burchagi yetarlicha ifodalangan. Kuraklari uzun, qiya qo‘yilgan.

Tirsaklari: qat’iy orqaga yo‘nalgan.

Bilaklari: to‘g‘ri, mustahkam, kesimda yumaloq. Bilak bo‘g‘imi aniq ko‘rinadi.

Panjalari oldi qismi: keng, mustahkam, biroz qiya qo‘yilgan.

Kamchiliklar: mushaklarning yetarli rivojlanmaganligi; oyoqlarning tor, yaqinlashgan yoki juda keng qo‘yilishi; yelka-kurak burchagining yetarli emasligi; tirsaklarning biroz tashqariga yoki ichkariga burilishi; haddan tashqari qiya panja oldi qismi; panjalarning yengil tashqariga yoki ichkariga burilishi.

Jiddiy kamchiliklar: kalta; oyoq suyaklarining qiyshiq yoki deformatsiyalangan bo‘lishi; mushaklarning rivojlanmaganligi; kurakning tik qo‘yilishi; tirsaklarning kuchli tashqariga yoki ichkariga burilishi.

11. Orqa oyoqlari

Me’yor: mustahkam, mushakdor. Orqa tomondan qaralganda to‘g‘ri va bir-biriga parallel, oldingi oyoqlar bilan mutanosib. Oldingi oyoqlarga qaraganda biroz kengroq qo‘yilgan. Barcha bo‘g‘imlarining burchaklari yaxshi ifodalangan.

Sonlari: keng, mushaklari yaxshi rivojlangan. Son suyaklari biroz qiya qo‘yilgan.

Boldirlari: mustahkam, mushaklari rivojlangan, qiya qo‘yilgan. Paylari qalin, elastik; tovon bo‘rtig‘i yaxshi ifodalangan, yumaloq.

Tizza va sakrash bo‘g‘imlari: yaxshi ifodalangan, aniq chizilgan.

Panja orqa qismi: mustahkam, tik qo‘yilgan. Panjalari katta: oldingilari yumaloq, orqadagilari cho‘zinchoqroq; gumbazsimon, barmoqlari mustahkam va zich yig‘ilgan. Panja yostiqchalari qalin, terisi qattiq va yo‘g‘on.

Kamchiliklar: bo‘g‘im burchaklarining yetarli ifodalanmaganligi; oyoqlarning keng, yaqinlashgan yoki tor qo‘yilishi; qo‘shimcha barmoqlarning bo‘lishi — olib tashlanmagan holatda; barmoqlarning biroz yoyilgan yoki bir oz yassilashgan bo‘lishi.

12. Yurishi / harakatlari

Me’yor: tejamkor, erkin, yengil. Yo‘rtishda yuqori chizig‘i tekis va mustahkam, oldingi va orqa oyoqlar bo‘g‘imlari erkin yoziladi, orqa va bel elastik ishlaydi. Xos yurishlari — shoshilmagan qadam va panjalarini izma-iz qo‘yadigan silliq, yer bag‘irlab yuruvchi yo‘rtish.

Kamchiliklar: bo‘g‘imlarning yetarlicha erkin yozilmasligi.

13. Terisi

Me’yor: qalin, zich, elastik, teri osti qavati yaxshi rivojlangan, mushaklarga nisbatan harakatchan. Bo‘yin sohasida xos osiq hosil qiladi.

Kamchiliklar: elastik bo‘lmagan teri.

14. Juni

Me’yor: juni qalin, dag‘al, to‘g‘ri, ostki juni yaxshi rivojlangan, biroq uzun emas — qoplovchi jundan kalta. Boshida va oyoqlarning old yuzasida juni kalta, to‘g‘ri, tanaga zich yopishgan. Bo‘ynida uzunroq qoplovchi jun «yoqa» hosil qiladi, u ayniqsa erkak itlarda yaxshi rivojlangan; sonlarning orqa tomonida «ishton» hosil bo‘ladi. Tomoqda va bo‘yin osig‘i sohasida jun ayniqsa qalin va zich. Jun qoplami uzunligi 10–15 santimetrgacha; jun tanaga yaxshi yopishgan, bezak juni zaif rivojlangan va ajralib turmaydi.

Kamchiliklar: junning tanaga zich yopishmasligi; ostki junning qoplovchi jun bilan teng yoki undan uzun bo‘lishi; barmoqlar orasidagi junning uzun, qalin va yumshoq bo‘lishi — barmoqlardan uzun.

15. Rangi

Me’yor: tabiiy ranglar va tuslarning barchasi xos: sariq, och sariq, qizil, kulrang, jigarrang, qora.

Kamchiliklar: ola-bula — rangli dog‘lar ulushi 30 foizdan kam; oq; bir xil rang.

16. O‘lchami

Yelkadagi balandligi dumg‘aza balandligiga teng; bosh uzunligi yelkadagi balandlikning kamida 40 foizini tashkil etadi; tana uzunligi yelkadagi balandlikdan taxminan 10 foizga katta, bunda erkak itlar urg‘ochilarga nisbatan biroz ixchamroq. Erkak itlarning optimal bo‘yi — 72–75 sm, urg‘ochilarniki — 65–70 sm.

Diskvalifikatsiya qiluvchi kamchiliklar

Qo‘rqoqlik, xoleriklik, boshqarib bo‘lmaydigan yovuzlik; bir tomonlama yoki to‘liq kriptorxizm; pastki jag‘ning qisqaligi; oldinga tishlash; tishlar to‘liq emasligi — har qanday kombinatsiyada ikkitadan ortiq tishning yo‘qligi; ko‘z ranglarining har xilligi; jigarrang rang — burun uchi, qovoq chetlari va lablar jigarrang bo‘lganda — yoki ko‘k rang — burun uchi, qovoq chetlari va lablar kulrang bo‘lganda — har qanday kombinatsiyada; jingalak yumshoq jun; bo‘g‘imlarning zaif fiksatsiyasi, muvozanatsiz harakatlar; urg‘ochi tipidagi erkak itlar.

Eslatma: erkak itlarda moyakka to‘liq tushgan, normal rivojlangan ikkita urug‘don bo‘lishi kerak.