Азия бөрібасарлары: ОАО, төбет, алабай және кавказ иті
Күзетші иттердің төрт туыс түрі туралы қысқаша және олар үшін дәл шежіренің неге маңызды екені.
«Азия бөрібасарлары» деген ортақ атаумен көбіне Орта Азия, Қазақстан және Кавказдың ірі күзетші әрі бақташы иттерін біріктіреді. Оларды ғасырлар бойы көрмелерде емес, жұмыста — отар басында, қыстауларда, тауларда іріктеген.
Орта Азия овчаркасы
Топтың ең танымал өкілі. Ірі, салмақты, мінезі мықты, шешімді өзі қабылдай алатын ит. Тұқым ішінде жергілікті типтер көп.
Төбет
Қазақтың дала бөрібасары. Отар мен үйдің төзімді күзетшісі, температураның күрт өзгеруіне үйренген. Төбеттердің көптеген желілері иттерді өсірушілер мен шопандардың жадында сақталған, сондықтан оларды жазып алу ерекше маңызды.
Алабай
Орта Азия овчаркасының түрікменше атауы: «ала» — түрлі түсті. Салмақтылығы үшін бағаланатын сабырлы, қорықпайтын күзетші.
Кавказ бөрібасары
Күнделікті өмірде кавказ овчаркасын осылай атайды — жүні қалың, мінезі батыл, қуатты тау иті.
Дәл шежіре не үшін керек
Жергілікті тұқымдарда көптеген ата-тектер тек лақап аты бойынша белгілі, ал бір лақап ат әртүрлі иттерде кездесуі мүмкін. Boribasar белгісіз ата-текті одан жоғарыдағы белгілі иттерді жоғалтпай белгілеуге және болашақ күшіктердің инбридинг коэффициентін бірден көруге мүмкіндік береді. Бұл шағылыстыруды жоспарлауға және желілердің жұмыс қасиеттерін сақтауға көмектеседі.
