Азия бөрүбасарлары: ОАО, төбет, алабай жана Кавказ бөрүбасары
Кайтаруучу иттердин төрт тектеш тиби жана алар үчүн так санжыра эмне үчүн ушунчалык маанилүү экени жөнүндө кыскача.
«Азия бөрүбасарлары» деген жалпы ат менен көбүнчө Орто Азиянын, Казакстандын жана Кавказдын ири кайтаруучу жана малчы иттерин бириктиришет. Аларды кылымдар бою көргөзмөлөрдө эмес, иште — отар жанында, кыштоолордо, тоолордо тандап келишкен.
Орто Азия овчаркасы
Топтун эң белгилүү өкүлү. Ири, салмактуу, мүнөзү күчтүү, чечимди өзү кабыл алган ит. Тукумдун ичинде жергиликтүү типтер көп.
Төбет
Казактын талаа бөрүбасары. Температуранын кескин өзгөрүүсүнө көнгөн, отарды жана короо-жайды чыдамкай кайтаруучу. Төбеттердин көп линиялары ит өстүрүүчүлөрдүн жана чабандардын эсинде гана сакталып келет, ошондуктан аларды жазып алуу өзгөчө маанилүү.
Алабай
Орто Азия овчаркасынын түркмөнчө аталышы: «ала» — ала-чаар дегенди билдирет. Токтоолугу үчүн бааланган, тынч жана коркпос кароолчу.
Кавказ бөрүбасары
Күнүмдүк турмушта Кавказ овчаркасын ушинтип аташат — калың жүндүү, чечкиндүү мүнөздөгү күчтүү тоо ити.
Эмне үчүн так санжыра керек
Жергиликтүү тукумдарда көп ата-тектер лакап аты боюнча гана белгилүү, ал эми бир эле лакап ат ар башка иттерде кездешиши мүмкүн. Boribasar белгисиз ата-текти андан жогору турган белгилүү иттерди жоготпостон белгилөөгө жана келечектеги күчүктөрдүн инбридинг коэффициентин дароо көрүүгө мүмкүндүк берет. Бул жупташтырууну пландоого жана линиялардын жумушчу сапаттарын сактоого жардам берет.
